Petnička pećina – Obustavljeni radovi

Petnička pećina, kod Valjeva, spomenik prirode pod zaštitom države i zaštićeno prirodno dobro II kategorije, našla se u centru pažnje javnosti nakon što su u njoj uočeni bespravni građevinski radovi. Ovi radovi su imali za cilj da Petničku pećinu pretvore u prostoriju za privatne proslave. Nadležne inspekcijske službe naložile su hitan prekid svih aktivnosti dana 3.2.2026. i uklanjanje unetog materijala, nakon što su speleolozi i građani ukazali na moguće nepopravljive posledice po ovaj osetljivi ekosistem.

Petnička pećina – Prva reakcija speleološke zajednice i kluba ASAK Beograd

Među prvima koji su javno reagovali bio je Akademski speleološko-alpinistički klub (ASAK), jedan od najuglednijih i najstarijih speleoloških klubova u Srbiji. ASAK je putem društvenih mreža upozorio na ozbiljnost situacije, ističući da svaki građevinski zahvat unutar speleoloških objekata može da dovede do poremećaja prirodne cirkulacije vazduha, promene mikroklime i ugrožavanja živog sveta pećine, posebno kolonija slepih miševa.

Speleolozi i građani objavili su fotografije na kojima se vide velika zaštitna mreža iznad ulaza, građevinske skele i montiranje masivnih panela u donjem delu Petničke pećine, čime su alarmirali javnost o “brutalnom narušavanju” zaštićenog prostora.

Tok događaja – sprečavanje još veće ekološke katastrofe

Radovi u pećini započeli su tokom vikenda, a njihov cilj bila je organizacija ekskluzivnog privatnog događaja zakazanog za 7. februar 2026. godine. Portal Valjevska posla posetio je lokaciju i zatekao nekoliko vozila, kamper, radnike za visinske radove koji su na sajlama kačili višemetarski najlonski zastor na samom ulazu u pećinu. Unutar pećine postavljena je skela, a na levoj strani urađen je pregradni zid od rigips ploča.

Iza spornih radova stoji beogradska agencija Nest Events. Njen predstavnik, Ivan Agbaba, izjavio je za medije da je ideja bila organizacija ekskluzivnog događaja za manje od 100 zvanica u svrhu promocije valjevskog regiona. Agbaba je tvrdio da je sve “uredno prijavljeno onako kako su smatrali da nalažu propisi” i da su obaveštenja poslali seoskoj i gradskoj upravi, kao i Turističkoj organizaciji.

Međutim, Gradska uprava Valjevo demantovala je ove navode, ističući da radovi nikada nisu bili odobreni. Turistička organizacija Valjevo takođe je jasno saopštila da “nema nikakve veze sa radovima na području Petničke pećine, niti je učestvovala u njihovom planiranju, organizaciji i realizaciji”.

Problem institucionalne zaštite naših prirodnih dobara

Ovaj incident otvorio je i pitanje upravljanja Petničkom pećinom, koje se godinama prećutkuje. Iako je pod zakonskom zaštitom, pećina godinama nema aktivnog i funkcionalnog upravljača, nekog ko će zvanično brinuti o njoj. Tako smo došli i do priloga koji je naša Marija objavila na svom instagram profilu kada je ovu neprocenjivu kulturnu, geolopku i prirodnu vrednost i lokaciju nazvala javnim WC-om. Pogledajte reels.

Šta je Petnička pećina za sve nas?

Petnička pećina je zaštićeni spomenik prirode speleološko-hidrološkog tipa, smešten u selu Petnica, oko šest kilometara od centra Valjeva. Predstavlja jedan od najznačajnijih speleoloških i arheoloških lokaliteta u Srbiji, u kojem je pronađena podzemna rimska grobnica, kakva nije ranije dokumentovana na teritoriji Srbije.

Pećina ima veliku važnost i za našu penjačku scenu. Čak 22 zabeleženja sportska penjačka smera se nalaze u okapini donje i gornje dvorane Petničke pećine, i njih možete pogledati na sajtu SK Tribe – penjački smerovi ili pronaći više informacija u Prvm Pejačkom vodiču koji je izdat polovinom prošle godine. jako dugo speleolozi i penjači čuvaju ovaj poligon od bahatosti ljudi kojima je to još jedna rupa za bacanje smeća.

Dobro je videti da zajednica prirodnjaka, speleologa, naučnika, i svih ostalih ljubitelja prirode ima i dalje obzira prema blagu koje se zove naša priroda.