Indija planira da spusti telo Green Boots sa Everesta

Indijska vlada priprema visokorizičnu operaciju na tibetskoj strani Mont Everesta kako bi iz planine izvadila telo planinara poznatog kao Green Boots i vratila ga njegovoj porodici. Reč je o telu koje je decenijama stajalo kao mračan orijentir na jednoj od najopasnijih ruta na svetu, a sada je, nakon nove identifikacije, pokrenuta procedura za njegovo spuštanje sa planine.

Dugo se verovalo da je reč o Tsewangu Paljoru, ali su indijske vlasti sada kao Green Boots označile Dorje Morupa, člana iste ITBP ekspedicije iz 1996. godine. Morup je, prema dostupnim podacima, imao 47 godina u trenutku smrti, a bio je deo tročlane grupe koja je nestala tokom katastrofalne oluje na Everestu u maju te godine.

Naslovna fotografija: Maxwelljo40

Green Boots na Everestu: identitet, tragedija i plan za spuštanje tela

Nakon izvršene DNK analize, u junu mesecu je potvrđeno da jedno od najpoznatijih tela na Everestu je Lance Naik Dorje Morup, čime je stavljena tačka na identitet Green Boots-a. Taj nadimak je dobilo zbog upadljivo zelenih planinarskih cipela koje su se decenijama jasno videle u snegu i ledu, pa je telo postalo svojevrsna, jeziva tačka prepoznavanja za alpiniste na severnoj strani Everesta. Dorje Morup je bio pripadnik indo-tibetanske granične policije, a njegov život i smrt postali su deo jedne od najpoznatijih himalajskih tragedija.

Tragedija iz 1996 godine

Tragedija se dogodila tokom teške oluje 10. maja 1996. godine, kada je više alpinista i članova ekspedicija izgubilo život na Everestu. Morup i njegove kolege bili su zatečeni nepovoljnim vremenskim uslovima na silasku, a telo je ostalo zarobljeno visoko u tzv. zoni smrti, gde čovek ne može dugo da preživi bez dodatnog kiseonika. Telo se nalazilo u maloj kamenoj niši na severoistočnom grebenu, na oko 8.500 metara nadmorske visine, „tek“ nekoliko stotina metara ispod vrha. Godinama je telo služilo kao orijentir za planinare koji su prolazili tom rutom, jer je bilo sklupčano ispod stenovitog zaklona, gotovo kao da spava.

Tokom skoro tri decenije Green Boots je postao jedan od najpoznatijih simbola Everesta i opomena koliko je ova planina surova. Zbog ekstremnih visina, tehničke zahtevnosti i opasnosti pri spuštanju, tela vrlo često ostanu na mestu smrti, pa je Green boots tako godinama ostalo na istom mestu. Tokom godina pojavile su se različite priče o tome da li je telo pomerano, prekrivano kamenjem ili i dalje stoji u istoj pećini. Ipak, poslednji izveštaji ukazuju da su ga i dalje viđali planinari koji su prolazili tom trasom, što znači da je ostalo na severnoj strani Everesta, u blizini rute kojom se penje iz Tibeta.

Rizična akcija spašavanja na tenderu

Plan da se Green Boots vrati sa Everesta sadržan je u tenderskoj dokumentaciji, u kojoj se kompanije pozivaju da dostave ponude za ovu misiju. U dokumentaciji se navodi da specijalistički tim mora da ima najmanje šest šerpasa koji su više puta uspeli da popnu Everest, kao i da kompanija obezbedi dokaze o izvršenju misije i preveze telo u Delhi do oktobra. U istom dokumentu Morup je eksplicitno naveden kao planinar poznat kao Green Boots, a piše i da je njegova identifikacija potvrđena kroz raniji postupak verifikacije sproveden u okviru prethodnog tendera ili tehničke procene, iako se ne navode dodatni detalji. Tender ne objašnjava zašto vlasti žele da telo bude spušteno sa planine.

Akcija izvlačenje tela sa tog dela Everesta smatra se izuzetno opasnom jer podrazumeva kretanje kroz zonu smrti, na visini gde je kiseonik izrazito oskudan, a teren tehnički veoma zahtevan. Na severnoj strani planine dodatni problem predstavljaju strože procedure za izdavanje dozvola, složeniji pristup i teži uslovi za transport tela niz greben. Zato se takve akcije retko preduzimaju, a kada se i planiraju, uključuju iskusne šerpase, skupu opremu i veoma preciznu organizaciju. Upravo zbog toga telo “Green Boots” je godinama ostajalo na Everestu, iako je postalo snažan simbol ljudske ambicije i opasnosti koje planina nosi.

Plan Indije da iznese telo Dorjea Morupa sa Everesta predstavlja pokušaj da se zatvori jedno od najpoznatijih i najtužnijih poglavlja u istoriji himalajskog alpinizma. Ako operacija bude uspešna, Green Boots će posle gotovo 30 godina konačno biti vraćen sa mesta koje je postalo i njegova grobnica.